موسيقي درماني(music therapy) كه طي ساليان اخير توجهات زيادي را در محافل علمي به خود معطوف نموده ، حرفه اي درماني است كه در درمان و توانبخشي اختلالات مختلف در عملكردهاي رفتاري ، اجتماعي، رواني، ارتباطي، جسمي، حسي-حركتي و شناختي افراد استفاده مي‌گردد.

در روند موسيقي درماني ، سعي بر آنست كه باتركيب صلاحيت‌هاي حرفه اي موسيقي درمانگر(music therapist) كارآزموده و نيز ابزارهاي موسيقيايي مختلف و دنياي موسيقي ، در نهايت باعث بهبود وضع زندگي فرد داراي اختلال و ارتقاء سطح ارتباطي وي با محيط پيرامونش گردد.

موسيقي منعكس كنندة محدوده وسيعي از عواطف انساني است و بدليل جهاني بودن و عدم تعلق به گروه يا ملتي خاص ،مي تواند كليه سدهاي فرهنگي و زباني را درنورديده و براي تمامي انسانها ، تجربه اي مشترك فراهم نمايد.از ويژگي‌هاي ممتاز موسيقي اينست كه ميتواند در كاهش اضطراب و رفع تنش هاي روحي ، تخفيف درد و زدودن بي خوابي و ايجاد ريلكسيشن ، نتايج بسيار درخشاني را ايجاد نمايد.

تقويت گوش از راه شنيدن، دقت كودكان به محركات شنوايي را افزايش ميدهد.هرچه گوش ها در تشخيص محرك هاي شنوايي قويتر شوند ، توجه و تمركز نيز افزايش مي يابد. در موسيقي درماني ناشنوايان ، نابينايان ، عقب ماندگان ذهني و ديگر كودكان استثنائي ،پرورش دقت شنوايي بسيار حائز اهميت است.به همين دليل موسيقي درمانگران برنامه هاي متنوعي را براي تقويت شنوايي، و بازيهاي مختلفي را براي عادت دادن كودكان به توجه و دقت در شنيدن طراحي مي كنند.

در ساليان اخير ، در كنار روشهاي موسيقي درماني، روشهاي صوت درماني(sound therapy) نيز مطرح گشته اند.  

درواقع صوت درماني ،برنامه اي ابتكاري است كه با استفاده از محركات صوتي از جمله موسيقي ، ونيز طرح هاي مشاوره اي مخصوص ، در درمان و توانبخشي كودكان داراي تاخير رشدي ، اتيسم ، PDD ، آسپرژر ، اختلال بيش فعالي نقص توجه(ADHD) و نيز برخي از گونه هاي اختلالات يادگيري(LD)  و... به كار مي رود.در دوره كنوني ، روش هاي مختلفي از صوت درماني وجود دارند كه غالباً مبتني بر پژوهش هاي دكتر Alfred Tomatis هستند.در آينده به معرفي روشهاي مختلف صوت درماني و نيز حرفة شادي بخش موسيقي درماني خواهيم پرداخت.

 

قدرت صوت و موسيقي در شفابخشي (healing) انسان ، هزاران سال است كه مطرح مي باشد . دست نوشته هاي فيثاغورث و افلاطون در يونان باستان، چنگ آرام بخش داوود در بابل و نغمه هاي روحاني  وداس در هند ، همگي دليلي بر قدرت شفابخشي صوت هستند.

در دوره كنوني ( اولين بار در 1896 ) بر جنبه درمان پزشكي صوت نيز تاكيد گرديد.

از آنجايكه گوش نه تنها بعنوان ارگان اوليه شنوايي است بلكه بدليل اثرات وسيعي كه  بر حركات چشم و ريتم بدني ، رشد مغزي پيش از تولد و و تنظيم عمومي سطح استرس دارد ، توجهات بسيار زيادي را نسبت به جنبه درماني و شفا بخشي صوت فراهم نموده است. البته توجهاتي فراوان بر جنبه هاي مخرب صوت از جمله موزيك هاي بسيار بلند و نويز هاي محيطي ناشي از مشاغل صنعتي شده است ولي هرگز نبايد جنبه هاي مثبت صوت و موسيقي را دور از نظر قرار دهيم .